+13% rritje kredisë (më e larta në 15 vjet), NPL në minimum historik 4.6%, dhe 2.1 trilionë ALL asete — besimi po kthehet.
11 banka, €2.1 miliardë asete, 63% në pronësi të huaj — bankat shqiptare po rriten (37% e tregut).
Konservatorizëm: Bankat shqiptare mbajnë 2x depozita për çdo lek të dhënë kredi — shumë më konservatore se BE.
Likuiditet i lartë: NPL i ulët (4.6%) vjen nga kjo politikë e kujdesshme huadhënieje.
Potencial rritjeje: Nëse L/D rritet në 70%, ekonomia mund të absorbojë ~€6.8B kredi shtesë (27% e PBB-së).
+13% rritje, më e larta që nga 2009 — besimi në ekonomi po kthehet.
Kredia totale arriti 812 miliardë ALL me rritje +13% vjetore (+94 miliardë)
💡 NPL 4.6% është niveli më i ulët në 10 vjet — bankat kanë pastruar bilancet
Ndërtimi dominon rritjen, bujqësia mbetet e nënfinancuar.
I lidhur me turizmin dhe urbanizimin - por rrezik përqendrimi
Financim për projekte të reja HEC dhe solar
35% e punësimit por vetëm 3% e kredisë — hendek i madh
Norma bazë 2.5%, por spread i lartë — bankat fitojnë mirë.
Ulur në 2.5% në Korrik 2025 (nga 2.75%)
Mesatarja BE: 3.5% — bankat shqiptare fitojnë më shumë
58% e të rriturve kanë llogari — hendek 37% me BE-në.
42% pa llogari = ekonomi cash & informalitet →800,000 përdorues aktivë të mobile banking — dixhitalizimi po hap dyert për të papërfshirët.
→ Shiko Dashboard Ekonomia DixhitaleRaporti i lartë i monedhës në qarkullim (M0) ndaj M2 (cash + depozita) tregon preferencë të lartë për cash — tregues kryesor i ekonomisë informale. Përdoret në triangulimin e vlerësimit 28-32% të ekonomisë informale.
CAR 19.82%, likuiditet i lartë, rentabilitet rekord (ROE 18.21%) — sistemi i qëndrueshëm.
Burimi: IMF Selected Issues Paper No. 2025/039
IMF Article IV 2024 & Stress Test 2025
2/3 e kredive FX pa mbrojtje janë në sektorin e pasurive të paluajtshme me çmime në rritje
28% e aseteve bankare janë në bono qeveritare
Koncentrim i kredisë tek pak huamarrës të mëdhenj
17% e aseteve bankare në kredi FX — risk kursi këmbimi
Vlerësimi i përgjithshëm: Cenueshmëritë sistemike duken të kontrolluara
Si performon sistemi bankar shqiptar? Ndërmjetësimi, rentabiliteti, dhe krahasimi rajonal.
(Kredi / Depozita)
Për çdo 100 ALL depozita, 49 ALL shkojnë kredi. Hapësirë për rritje.
(Fitim / Kapital = ROE)
Kthim rekord mbi kapital — bankat janë shumë fitimprurëse.
(Kosto / Të ardhura)
52% e të ardhurave shkon për shpenzime operative — efikasitet i mirë.
-20.4 pikë përqindje brenda 10 vjetëve — një nga sukseset më të mëdha të sistemit bankar shqiptar.
Diferenca midis normës së kredisë dhe normës së depozitave tregon "fitimin" e bankave nga ndërmjetësimi.
⚠️ Spread më i lartë = bankat fitojnë më shumë, por huamarrësit paguajnë më shumë. Konkurenca dhe SEPA mund ta ulin.
| Vendi | Kredi/Depozita | ROE | NPL | Spread |
|---|---|---|---|---|
| 🇦🇱 Shqipëria | 49% | 18.2% | 4.6% | 5.7% |
| 🇷🇸 Serbia | 75% | 12% | 3.5% | 4.5% |
| 🇲🇰 Maqedonia V. | 68% | 14% | 2.9% | 4.2% |
| 🇲🇪 Mali i Zi | 72% | 10% | 5.8% | 5.0% |
| 🇪🇺 BE Mesatare | 95% | 10% | 2.3% | 3.5% |
Sistemi bankar shqiptar është shumë fitimprurës (ROE 18.2%) dhe i shëndetshëm (NPL 4.6%), por ka hapësirë për përmirësim: raporti kredi/depozita 49% është i ulët (vs 95% BE), dhe spread-et janë të larta. Kjo do të thotë: bankat mund të japin më shumë kredi dhe me kosto më të ulët. SEPA dhe fintech mund të ndihmojnë.
Depozitat janë baza e sistemit bankar — tregojnë besimin e publikut dhe mundësojnë kreditimin.
Burimi: Banka e Shqipërisë, 2024
Me raport 49%, bankat shqiptare mbajnë 2x depozita për çdo lek të dhënë kredi — shumë më konservatore se mesatarja e BE (95%). Kjo do të thotë: ka hapësirë të madhe për rritje të kreditimit pa rrezikuar stabilitetin.
Kartat, ATM-et, POS-et dhe e-banking po transformojnë mënyrën si shqiptarët paguajnë.
📉 Cash ra nga 75% në 2020 → 55% në 2024
Shqipëria po punon për anëtarësimin në SEPA (Single Euro Payments Area). Kjo do të mundësojë transferta në EUR në të gjithë Europën me kosto minimale dhe në kohë reale.
Banka e Shqipërisë ndërhyn në tregun valutor për të stabilizuar kursin dhe për të ndërtuar rezervat.
Blerje EUR nga BSH vs. kursi i këmbimit 2013-2025 | Burimi: Banka e Shqipërisë
Sa më shumë euro blen BSH → Aq më shumë forcohet Leku (kursi EUR/ALL bie)
Paraja në ekonomi arrin maksimum historik: M3 mbi 1 trilion ALL, rritje +9.4% vjetore.
Burimi: Banka e Shqipërisë - Agregatet Monetarë
Paraja cash jashtë bankave + depozita pa afat në Lek (më likuide)
M1 + depozita me afat në Lek (kursime afatshkurtra)
M2 + depozita në valutë (EUR, USD) — masa më e gjerë monetare
Nën mesataren e BE (~90%), tregon potencial rritjeje
Të dhënat e fundit: IMF Stress Test Prill 2025, BoA Q4 2024, FX Auctions 2013-2025. Agregatet Monetarë: Dhjetor 2024.