Dashboard i Investimeve të Huaja

Investimet e Huaja Direkte
Kapitali Ndërkombëtar në Shqipëri

€1.1 miliardë IHD në 2024 (9M), 53% nga fitimet e riinvestuara - besim investitorësh.

€1.1B
IHD 2024 (9M)
6.3%
IHD/PBB
53%
Riinvestim
🏠
Pasuri e Paluajtshme
Kapitulli 1

Pasqyra e IHD — Ku Investojnë të Huajt?

€1.1 miliardë në 9 muaj 2024, +5.4% ndaj 2023 - trend pozitiv.

€1.1B
IHD totale (9M 2024)
+€56M vs 2023
6.3%
IHD/PBB
vs 2.8% BE
€9.8B
Stoku i IHD
42% e PBB
€3,500
Per capita
stoku akumuluar

Historiku i IHD (€ milionë)

IHD si % e PBB — Krahasimi Rajonal

6.3%
Shqipëria
4.5%
Rajoni Mesatar
2.8%
Mesatarja BE

IHD/PBB më e lartë se rajoni dhe BE - ekonomi e hapur për investime të huaja!

Kapitulli 2

IHD sipas Sektorit — Ku Shkojnë Paratë?

Pasuria e paluajtshme dominon (25%), por potencial në teknologji.

Sektori Pjesa Vlera (€M) Trendi
🏠 Pasuri e Paluajtshme 25% €263M Stabil
🏦 Shërbime Financiare 14% €154M ↗ Në rritje
⚡ Energji 13% €143M I qëndrueshëm
🛢️ Hidrokarbure 13% €143M ↘ Në rënie
🏭 Prodhim 10% €110M ↗ Në rritje
🏗️ Ndërtim 9% €99M ↗ I lartë
🛒 Tregti 8% €88M Stabil
📡 Telekomunikacion 4% €44M ↗ Në rritje
🏠

Pasuria e paluajtshme dominon

25% e IHD shkon në pasuri të paluajtshme - lidhur ngushtë me turizmin bregdetar dhe urbanizimin e Tiranës. Diaspora gjithashtu investon në prona.

🏭

Prodhimi - mundësi e humbur

Vetëm 10% e IHD shkon në prodhim. Teknologjia ende më e ulët (4%). Kjo tregon hendek në diversifikimin e ekonomisë.

Kapitulli 3

IHD sipas Vendit — Kush Investon në Shqipëri?

Holanda dhe Zvicra në krye - shumë holding companies.

🇳🇱
Holandë
16.9%
Holding cos
🇨🇭
Zvicër
15.9%
Energji, Financa
🇨🇦
Kanada
12.6%
Bankers Petroleum
🇮🇹
Itali
10.9%
Prodhim, Ndërtim
🇹🇷
Turqi
7.7%
Banka, Ndërtim
55%

e IHD vjen nga vendet e BE-së

Integrimi evropian ndikon pozitivisht flukset e investimeve

Kapitulli 4

Riinvestimi i Fitimeve — Shenjë Besimi

53% e IHD vjen nga fitime të riinvestuara - shenjë besimi e madhe.

53%

e IHD vjen nga fitime të riinvestuara

€234M
Vlera e riinvestuar
+15%
Ndaj 2023

Trendi i Riinvestimit (2020-2024)

Shenjë Besimi

53% e IHD vjen nga fitime të riinvestuara - investitorët ekzistues besojnë në ekonomi.

🏢

Investitorët Qëndrojnë

Investitorët ekzistues zgjedhin të qëndrojnë dhe të zgjerojnë aktivitetin në vend.

💰

Alternativa

Nëse do të largoheshin, investitorët do të largonin fitimet. Riinvestimi tregon të kundërtën.

Kapitulli 5

Sektorët Strategjikë — Ku ka Mundësi?

AIDA promovon 6 sektorë prioritarë me incentiva speciale.

☀️

Energji e Rinovueshme

Potencial i lartë

Solar: Karavasta 140MW, Spitalla 100MW

Çmim i garantuar PPP mbështetje Lehtësi tatimore
🏖️

Turizëm

Shumë i lartë

Riviera, Porto Palermo, Zall Herr

Tokë e favorshme Infrastrukturë publike Marketing shtetëror
🌾

Bujqësi e Madhe

Potencial mesatar

Vaj ulliri, Verë, Bimë medicinale

IPARD grante Tokë bujqësore Eksport BE
🏭

Prodhim për Eksport

Potencial i lartë

Tekstil, Këpucë, Auto-parts

Zona ekonomike Kosto e ulët pune Afërsi me BE
💻

Teknologji & BPO

Në rritje

Call centers, Software development

Talent i ri Kosto konkurruese Gjuhë evropiane
⛏️

Miniera & Përpunim

Selektive

Krom, Bakër, Nikel

Resurse natyrore Koncesione

Zonat Ekonomike

Spitalla (Durrës) Aktive

Prodhim, Logjistikë

Koplik (Shkodër) Në zhvillim

Prodhim

Elbasan Planifikuar

Metalurgji, Prodhim

Kapitulli 6

Sfidat për Investitorët — Çfarë Pengon?

Progresi është real, por ende ka pengesa serioze.

E lartë

Informaliteti

Konkurrenca e pandershme nga biznese informale që nuk paguajnë taksa.

E lartë

Korrupsioni

Ende problem në prokurim publik dhe leje ndërtimi.

Mesatare

Gjyqësori

Reforma në progres, por ende e ngadaltë dhe e paparashikueshme.

Mesatare

Pronësia e Tokës

Regjistrimi jo i plotë, konflikte pronësie, vështirësi në verifikim.

Në përmirësim

Infrastruktura

Rrugët po përmirësohen, energjia stabile, por ende hendek me BE.

Në rritje

Fuqia Punëtore

Emigrimi - sfidë në rritje për gjetjen e punëtorëve të kualifikuar.

Doing Business — Renditja Botërore

World Bank Rank 2020 #82
Më të fortat:
Fillimi i biznesit Regjistrimi i pronës
Trendi Në përmirësim por ende sfida
Më të dobëtat:
Zbatimi i kontratave Pagimi i taksave
Kapitulli 7

Perspektiva 2030 — Çfarë Pritet?

Objektivat: €2 miliardë IHD/vit, prodhim 20%, teknologji 10%.

€2B
IHD vjetore objektiv
20%
Prodhim objektiv
10%
Teknologji objektiv
20%
Energji e gjelbër

Anëtarësimi në BE — Ndikimi

Negociatat aktive, anëtarësim i pritshëm 2030+

Efektet e pritura:

  • Rritje besimi investitorësh
  • Harmonizim rregullativ
  • Akses në fondet strukturore
  • Hyrje në tregun e vetëm

Mundësitë kryesore:

🏭 Nearshoring nga BE - alternativë ndaj Azisë
💾 Energji e gjelbër - data centers
🏖️ Turizëm premium - bregdet dhe male
🌾 Agro-përpunim për eksport
Rreziku: Vonesa në negociata mund të ngadalësojë flukset e IHD.

Fjalor: Çfarë do të thonë këto terma?

IHD (Investime të Huaja Direkte)

Investim nga një kompani e huaj për kontroll afatgjatë (zakonisht mbi 10% të aksioneve). Ndryshon nga investimet portofol që janë spekulative.

Riinvestim Fitimesh

Kur investitori vendos të mbajë fitimet në vend dhe t'i investojë përsëri në biznes. Shenjë e fortë besimi në ekonomi.

Greenfield Investment

Investim i ri nga zero - ndërtimi i fabrikës së re, hotelit, etj. Krijon punësim të ri dhe transferon teknologji.

Nearshoring

Kur kompanitë e BE-së zhvendosin prodhimin nga Azia në vendet e afërta si Shqipëria - kosto më e ulët, distancë më e shkurtër, kulturë më e ngjashme.

Burimet e të Dhënave

Banka e ShqipërisëAIDAUNCTADIMF

Të dhënat nga Banka e Shqipërisë, AIDA, UNCTAD dhe IMF. Përditësuar Dhjetor 2024.