Dashboard i Koncesioneve & PPP

Koncesionet & PPP 30.6% e PBB-së

215 kontrata aktive — €7.8 miliardë detyrime totale.

Duke ngarkuar...

-- 🔴 30.6% është niveli më i lartë në Ballkan dhe 3x më i lartë se rekomandimi i BE-së (10%). Kjo do të thotë detyrime të larta për buxhetin për dekada.
Portofoli/PBB PPP/PBB tregon sa % e ekonomisë është e angazhuar në kontrata afatgjata publike-private. Sa më e lartë, aq më shumë detyrime fikse ka shteti.
--
Vlera totale Vlera totale e të gjitha kontratave PPP aktive - shuma që shteti do të paguajë gjatë kohëzgjatjes së kontratave.
--
Kontrata aktive Numri i kontratave PPP që janë aktualisht në fuqi - përfshijnë HEC-e, rrugë me pagesë, spitale, etj.
--
Pagesa vjetore Sa paguan buxheti i shtetit çdo vit për kontrata PPP ekzistuese - kjo vlerë del direkt nga taksat tuaja.
Kapitulli 1

Pasqyra e Portofolit

Shqipëria ka portofolit më të madh të PPP-ve në Ballkan.

--
Portofol total
--
Kontrata aktive
--
Përfunduara
--
Kohëzgjatja mesatare

Krahasimi rajonal

Kapitulli 2

Sipas Sektorit

Energjia dhe transporti dominojnë portofolit.

Kapitulli 3

Pagesat Vjetore nga Buxheti

Sa paguhet çdo vit për kontrata PPP ekzistuese.

--
Pagesa 2024 (mld ALL)
--
Rritja 2018-2024
--
% e buxhetit kapital

Kapitulli 4

Kontratat Kryesore

Projektet më të mëdha PPP në Shqipëri.

Kapitulli 5

Projekte të Reja 2024

6 projekte të reja me vlerë €1.04 miliardë.

--
Vlera totale (€ mld)
--
Me garanci të ardhurash
--
Ndikimi në PBB

Kapitulli 6

Rreziqet Fiskale

Detyrimet kontingjente dhe garancicat.

-- 🔴 Detyrimet kontingjente janë borxhe "të fshehura" që aktivizohen nëse projektet dështojnë. Kjo rrit rrezikun fiskal.
Detyrime kontingjente Borxhe që shteti do t'i paguajë VETËM nëse ndodh diçka e keqe (p.sh. kompania falimenton, trafiku është i ulët). Nuk shfaqen në borxhin zyrtar por janë rrezik real.
-- 🟠 Shumë kontrata kanë garanci të ardhurash - shteti paguan nëse klientët nuk mjaftojnë. Kjo transferon rrezikun te taksapaguesi.
Kontrata me garanci Garanci të ardhurash = shteti premton të paguajë kompanisë një minimum, pavarësisht sa klientë ka. P.sh. rruga me pagesë ka garanci trafiku - nëse nuk kalojnë mjaft makina, ne paguajmë diferencën.
-- ℹ️ Kontratat në EUR krijojnë rrezik kursi - nëse leku dobësohet, pagesat rriten automatikisht.
Kontrata në EUR Shumë PPP kanë pagesa në EUR, jo ALL. Nëse kursi EUR/ALL rritet, buxheti i shtetit paguan më shumë - rrezik që nuk kontrollohet.
-- ⚠️ Kjo tregon garancicat që u aktivizuan - shteti pagoi sepse projektet nuk performuan si pritej.
Aktivizuara 2023 Kur një garanci "aktivizohet", do të thotë që shteti duhej të paguante sepse projekti nuk arriti objektivat (p.sh. trafiku i ulët, prodhimi i ulët). Kjo është kosto reale për buxhetin.

Paralajmërimet e FMN-së

    Kapitulli 7

    Rasti Devoll Hydropower

    Investimi më i madh i huaj në sektorin energjetik.

    Faktet

    Mësimet

      Kapitulli 8

      Efikasiteti i PPP-ve

      Sa mirë menaxhohen kontrata publike-private krahasuar me praktikat BE?

      33%
      (10% BE / 30.6% AL)

      Efikasiteti i Portofolit

      🔴 3x mbi rekomandimet BE (10%)

      65%
      (65% / 100% BE)

      Efikasiteti i Transparencës

      🟠 Kontrata të publikuara parciale

      45%
      (45 / 100 BE)

      Efikasiteti i Menaxhimit të Rrezikut

      🔴 8.5% detyrime kontingjente

      58%
      (VfM jo sistematike)

      Efikasiteti Vlerë/Para

      🟠 Analizat VfM jo standarde

      Krahasimi me BE-në

      Portofoli PPP / PBB (më e ulët = më mirë) 30.6% (BE: 10%)

      ⚠️ Shqipëria ka portofolit më të madh të PPP në rajon dhe 3x mbi standardet BE

      Detyrime Kontingjente / PBB (më e ulët = më mirë) 8.5% (BE: 2-3%)
      Kontrata me Garanci të Ardhurash 68% (BE: 30%)
      Kontrata të Publikuara (plotësisht) 65% (BE: 100%)

      Krahasimi Rajonal

      Vendi PPP/PBB Kontingjente Transparenca Vlerësimi
      🇦🇱 Shqipëria 30.6% 8.5% 65% 🔴
      🇽🇰 Kosova 12.5% 3.2% 70% 🟠
      🇲🇪 Mali i Zi 15.2% 4.5% 60% 🟠
      🇷🇸 Serbia 18.3% 5.0% 55% 🟠
      🇪🇺 Mesatarja BE 10% 2-3% 100% 🟢

      💡 Përfundimi Kryesor

      Shqipëria ka portofolit PPP më të madh në Ballkan (30.6% e PBB) dhe 3x mbi rekomandimet e BE-së (10%). Kjo do të thotë detyrime fikse të larta për buxhetin për 20-30 vjet. Sfida kryesore është transparenca e ulët (vetëm 65% kontrata të publikuara) dhe niveli i lartë i garancive të ardhurash (68%), që transferon rrezikun te taksapaguesit. FMN rekomandon ngadalësim të kontratave të reja dhe audit të plotë të portofolit ekzistues.

      📖 Fjalor: Çfarë do të thonë këto terma?
      PPP (Partneritet Publik-Privat)

      Kontratë afatgjatë ku shteti bashkëpunon me kompani private për të ndërtuar/operuar infrastrukturë (rrugë, spitale, HEC-e). Kompania investon, shteti paguan me këste për 20-35 vjet.

      Detyrime Kontingjente

      Borxhe "të fshehura" që nuk shfaqen në borxhin zyrtar. Aktivizohen vetëm nëse ndodh diçka e keqe (projekti dështon, trafiku i ulët). Janë rrezik real për buxhetin.

      Garanci të Ardhurash

      Shteti premton të paguajë kompanisë një minimum të ardhurash, pavarësisht performancës. P.sh. nëse rruga me pagesë nuk ka mjaft trafik, shteti mbulon diferencën.

      Rreziku i Kursit

      Kur kontratat janë në EUR por buxheti në ALL, dobësimi i lekut rrit automatikisht pagesat. Shteti nuk e kontrollon këtë rrezik.

      Burimet

      Ministria e Financave • Open Data Albania • ATRAKO • IMF • European Commission