Dashboard Turizmi

Rritje Rekord që kërkon disiplinë

11.7 mln ardhje të huaja në 2024 (+15%), €5 mld të ardhura dhe 25% e PBB-së – por sezonalitet ekstrem, informalitet i lartë dhe presion në infrastrukturë.

--
Ardhje të huaja (2024)
--
Të ardhura nga udhëtimet
--
Shpenzim/ vizitor
--
Kontribut në PBB

📊 Si lexohen treguesit e turizmit?

€5 miliardë (Të ardhurat direkte):

Shpenzimet e turistëve të huaj në territorin shqiptar (akomodim, ushqim, transport, etj.) sipas Bankës së Shqipërisë.

25% e PBB-së (Kontributi total):

Përfshin efektin direkt + indirekt + të induktuar (zinxhiri i furnizimit, punësimi, konsum). Metodologjia WTTC.

Triangulimi: €5B direkte ÷ €25B PBB = 20% direkt. Shtimi i efektit multiplikator (1.25x) jep 25% total. Kjo është konsistente me metodologjinë WTTC.

Kapitulli 1

Ardhjet & të ardhurat

Rritje dyshifrore pas pandemisë; 2023 ishte +35% vs 2022 dhe +58% kundrejt 2019.

Ardhjet e të huajve

INSTAT, vizitorë jo-rezidentë (mln)

2019-2024

Të ardhurat nga udhëtimet

Banka e Shqipërisë, kreditet e udhëtimit (€ mld)

vlera faktike

2024: €5 mld (+20% vs 2023). Mesatarja për vizitor: €427, +34% vs 2023.

Kapitulli 2

Sezonalitet ekstrem

Korrik-gusht përbëjnë rreth 31% të ardhjeve; tetori po rritet falë charter-ave.

Ardhjet mujore (mln, 2023)

INSTAT, vizitorë të huaj

shuma ≈ 10.3 mln

3 sinjale

  • Diversifikimi i sezonit: shtimi i linjave dimërore dhe eventeve rrit vlerën pa rritur fluksin.
  • Produkt malor: hiking & ski me qëndrime 4-5 netë; kërkon menaxhim të mbetjeve dhe siguri malore.
  • Kufizimet fizike: kapaciteti i rrugëve bregdetare shteron në pik; inteligjenca e trafikut + parkime satelit.

Korrik+Gusht si % e totalit 2023

Kapitulli 3

Nga vijnë vizitorët

Kosova mbetet 1/3 e ardhjeve; rriten Italia, Britania dhe tregjet nordike.

Struktura sipas origjinës

INSTAT, ndarje % e ardhjeve 2023

fokus 2023
🇽🇰

Kosovë

Vizita të shpeshta, shpenzim mesatar më i ulët; udhëheq netët jashtë sezonit.

🇮🇹

Itali & DACH

Qëndrime 4-5 netë, shpenzim/ditë më i lartë; kërkojnë cilësi dhe rezervime online.

🇬🇧

UK & Nordikët

Rritje 2-3x pas 2021 falë fluturimeve low-cost; interes për aventura & kulturë.

Orientimi i produktit drejt tregjeve me shpenzim të lartë rrit të ardhurat pa rritur numrin e turistëve.
Kapitulli 4

Akomodimi & Kapacitetet

270,000 shtretër në 2023, por vetëm 18% e turistëve qëndrojnë në hotel – 48% e akomodimit mbetet informal.

48% informal = humbje e të ardhurave tatimore nga turizmi

Shtretër total

270,000

INSTAT 2023

Në hotele

18%

e turistëve

Informale

48%

e akomodimit

Qëndrim mesatar

2.4

netë

Punonjës

42,698

INSTAT 2023

📈 Rritja Jan-Shtator 2024

1.8 mln

vizitorë në struktura

4.5 mln

netë qëndrimi

+49.4%

rritje netësh vs Jan 2023

Strategjia 2030

Kombëtare

477,000

shtretër target (+76%)

73,778

punonjës target (+73%)

€6.7 mld

të ardhura target

12 muaj

sezon i zgjatur

  • ✓ Formalizimi i apartamenteve turistike
  • ✓ Certifikime Blue Flag dhe cilësi
  • ✓ Turizëm malor dhe aventure

Sfida e informalitetit

Vetëm 18% e turistëve qëndrojnë në hotel; shumica në apartamente private ose te familjarë. 48% e akomodimit mbetet jashtë sistemit tatimor.

Çfarë duhet?

  • • Certifikime higjiene & siguri për bregdetin
  • • Formim profesional (kuzhinë, guida, IT)
  • • Regjistrim i thjeshtë, taksë e qartë, kontroll bazë
Kapitulli 5

Kroçerat & Turizmi Detar

Saranda +260% në 2024, Durrësi porta kryesore me 820,000 pasagjerë – sektori më i shpejtë në rritje.

🚢 Sarandë

+260%

740,000

pasagjerë Jan-Tetor 2025 (proj.)

Pjesë tregu Q3: 49.2%

Origjina kryesore:

🇫🇷 Francë • 🇧🇪 Belgjikë • 🇩🇪 Gjermani • 🇬🇧 MB • 🇪🇸 Spanjë

⚓ Durrës

Porta #1

820,000

pasagjerë vjetore

Anije kroçerash 2023: 22
Pjesë tregu Q3: 40.8%

Porta më e madhe; lidh me Tiranën; trajekte + kroçera

🌅 Vlorë

Në zhvillim

10%

pjesë tregu Q3

Aeroporti i ri në ndërtim do të rrisë potencialin. Trajekte drejt Italisë.

💡 Mundësia e kroçerave

Përparësitë:

  • • Pozitë strategjike në Adriatik/Jon
  • • Butrint & Gjirokastër UNESCO pranë Sarandës
  • • Kosto më e ulët vs destinacione konkurente

Sfidat:

  • • Infrastrukturë portuale ende në zhvillim
  • • Menaxhimi i flukseve të mëdha në qytete të vogla
  • • Trajnimi i guidave dhe standardet e shërbimit
Kapitulli 6

Transporti & Infrastruktura

TIA +48% në 2024, aeroporti më i madh në Ballkanin Perëndimor – por Kukësi ende pa fluturime të rregullta.

10.7 mln

pasagjerë TIA 2024

+48%

vs 2023

129

destinacione

+225%

vs 2019

🏆 Aeroporti më i madh në Ballkanin Perëndimor

✈️ TIA Rinas

Në zgjerim
  • • €100 mln investim në zgjerim
  • • Target 2025: 12 mln pasagjerë
  • • Low-cost carriers hapin tregje të reja

🛬 Kukës

Pa fluturime
  • • Kapacitet: 500,000 pasagjerë
  • • Fluturime jo të rregullta në 2024
  • • Air Kosova (dhjetor 2024) për linja

🏗️ Të reja

Së shpejti
  • • Vlorë: në ndërtim 🔨
  • • Himarë: i planifikuar 📋
  • • Do të shpërndajnë flukset në jug

🚢 Transporti detar

1.4 mln

pasagjerë vjetore (2024)

+12% vs 2023

Durrësi dhe Vlora mbështesin trajekte dhe kroçera; menaxhimi i fluksit është sfidë.

🛤️ Infrastruktura rrugore

  • • Rruga e Arbrit: Tiranë-Dibër (-50% kohë)
  • • Tuneli i Llogarasë: në ndërtim
  • • Bypass-et ulin kohën e udhëtimit

💳 Pagesat Dixhitale për Turistët

Turistët modernë presin të paguajnë me kartë — Shqipëria po përparon me shpejtësi në pagesat dixhitale.

19.6M
Pagesa me Kartë
+35% në 2024
SEPA
Operacional
Tetor 2025
71%
Rezervime nga Celulari
trendi global
+28%
Mobile Banking
regjistrime

Përfitimet për Turizmin

  • • SEPA: pagesat Euro 5x më të lira
  • • Kartë e pranuar në më shumë biznese
  • • Booking.com/Airbnb rritje e listimeve
  • • Formalizim i sektorit (më pak cash)

⚠️ Sfidat

  • • POS jo gjithmonë në biznese të vogla
  • • WiFi i dobët në plazhe të largëta
  • • 48% e akomodimit informal (cash)
  • • Mungesa e apps turistike lokale

💡 Mundësia Digital Nomad: 87% penetrim interneti + 5G LIVE + kosto të ulëta jetese = mundësi për të tërhequr punëtorë remote. Por Shqipëria ende nuk ka program vizash për digital nomad (Kroacia, Portugalia, Greqia kanë).

Kapitulli 7

Rajonet Turistike

54% e arrijshave janë në brendësi, 46% në bregdet – 6 klasterë për zhvillim të qëndrueshëm.

54%

Brendësi (male, qytete historike)

46%

Bregdet (plazhe, riviera)

🏖️ Bregdeti Adriatik

Plazhe, trajekte, Durrës-Shëngjin

🌊 Bregdeti Jon

Riviera, kroçera, Sarandë-Himarë

🏛️ Tiranë

Kulturë, biznes, nightlife, konferenca

🏰 Rajoni Qendror

Berat UNESCO, Elbasan, histori

⛰️ Veriu i Brendshëm

Alpet, Valbonë, Theth, hiking

🏛️ Jugu i Brendshëm

Gjirokastër UNESCO, Përmet

🗺️ Rrugët më të njohura

Rruga e Kulturës

Tiranë → Berat → Riviera → Gjirokastër → Tiranë

Hiking Veriut

Tiranë → Shkodër → Valbonë/Theth

Plazhet e Jugut

Sarandë → Butrint → Ksamil

Kapitulli 8

Rreziqet & prioritetet

Balanca mes volumit dhe cilësisë kërkon politika të qarta dhe matje të vazhdueshme.

Rreziqet kryesore

  • Mbikapacitet sezonal: presion në energji, ujë, mbetje dhe siguri rrugore.
  • Ekspozim ndaj klimës: valë të nxehta & zjarre në jug; reshje ekstreme në alpe.
  • Mungesë fuqie punëtore të kualifikuar: emigracion + sezonalitet rrisin koston e shërbimit.
  • Varësi nga 2 tregje kryesore; ndryshime gjeopolitike ndikojnë menjëherë flukset.

3 lëvizje prioritare

  1. Kalendari 12-mujor i eventeve + incentiva për charter dimëror në Tiranë/Kukës.
  2. Regjim i unifikuar për apartamentet turistike: regjistrim, taksim i thjeshtë, kontroll bazë sigurie.
  3. Monitorim i kapaciteteve kritike (uji, energji, trafik) në zonat bregdetare me të dhëna në kohë reale.
Kapitulli 9

Produktiviteti & Efikasiteti

Turizmi kontribuon 25% në PBB me 20% të punësimit – indeks efikasiteti 125 (mbi mesataren).

Indeksi i Efikasitetit

125

(25% PBB ÷ 20% Punësim) × 100

Turizmi është 25% më produktiv se mesatarja e ekonomisë – çdo punëtor krijon vlerë të shtuar.

vs Bujqësia (indeks 46): 2.7x më produktiv

Metrikat e Outputit

Output për punonjës

€15,862

€5 mld ÷ 269,000 punonjës direkt

Të ardhura për vizitor

€427

+34% vs 2023 (€319)

Vende pune totale

269,000

WTTC 2024 (direkt + indirekt)

Kontribut në FX

42.3%

€4.8 mld nga €11.4 mld total

🚀 Nxitësit e Produktivitetit

1

Shpenzimi i Lartë

€427/vizitor – rritje e vazhdueshme e shpenzimit mesatar.

2

Tregje Premium

UK, Italia, Gjermania – vizitorë me qëndrime më të gjata dhe shpenzim më të lartë.

3

Infrastruktura e Re

TIA +48%, kroçera +260% – kapacitetet e reja rrisin volumin.

⚠️ Pengesat e Produktivitetit

Sezonaliteti Ekstrem

45% e aktivitetit në Q3

45%

Informaliteti i Akomodimit

Humbje fiskale dhe statistikore

48%

Qëndrim i Shkurtër

vs 4-5 netë në Kroaci

2.4 netë

📊 Krahasimi me Sektorët e Tjerë

Turizmi 125

25% PBB / 20% Punësim

Shërbime 178

13% PBB / 7% Punësim

Ndërtimi 140

12% PBB / 8.5% Punësim

Bujqësia 46

16% PBB / 35% Punësim

💡 Insight: Turizmi është sektori i dytë më produktiv pas shërbimeve financiare. Por sezonaliteti 45% dhe informaliteti 48% pengojnë rritjen e mëtejshme.

🎯 Objektivat e Efikasitetit 2030

€550

Shpenzim/vizitor

(nga €427)

3.5

Netë mesatare

(nga 2.4)

35%

Sezonalitet Q3

(nga 45%)

25%

Informaliteti

(nga 48%)

Burimi: Strategjia Kombëtare e Turizmit 2024-2030

Burimet e të dhënave

INSTAT (lëvizjet e shtetasve & struktura akomoduese 2019-2024), Banka e Shqipërisë (bilanci i pagesave, kredite udhëtimi), WTTC 2024 EIR (kontributi në PBB/punësim), TIA (statistika pasagjerësh), Autoriteti Portual Durrës & Sarandë (trafiku detar), Strategjia Kombëtare e Turizmit 2024-2030. INSTATBanka e ShqipërisëWTTC 2024TIAPorti DurrësStrategjia 2030